TİMPANOSKLEROZ - OTOSKLEROZ ve TİNNİTUS..
KULAK KİREÇLENMESİ
Halk dilindeki kulak kireçlenmesi; kulak zarı, orta kulak ve iç kulaktaki iki farklı hastalığı anlatan genel bir tanımlamadır. Bu iki hastalığın birbiriyle bağlantısı yoktur.Birincisi orta kulaktaki özengi kemiğinde oluşan ilave kemikleşme sonucu işitme kaybına yol açan tıbbi adı Otoskleroz olarak tanımlanan hastalıktır.
İkincisi ise sıklıkla kulak zarında kireçlenme ile seyreden timpanosklerozdur.
TİMPANOSKLEROZ NEDİR?
Timpanoskleroz sıklıkla geçirilen orta kulak enfeksiyonlarının kulak zarı ve orta kulakta bıraktığı sekellerdir. Geçirilmiş enfeksiyonlar ve ameliyatlar orta kulak mukozası ve kulak zarında kalsifikasyon dediğimiz kireçlenmeye neden olur. Sıklıkla kulak zarı üzerinde beyaz plaklar olarak görülür. Timpanosklerozda, zar sağlam veya delik olabilir. Herhangi bir şikayet vermez. Nadir olarak kireçlenmeler yaygın timpanoskleroz şeklinde seyredip kemikçik zinciri tuttuğunda, kemikçikleri hareketi bozulur ve iletim tipi işitme kaybı oluşabilir. Bu tür kemikçik zincir tutulumu olanlarda işitme kaybını düzeltmek için cerrahi tedavi gerekebilir.
OTOSKLEROZ NEDİR?
Orta kulak, ses dalgalarını kulak zarından iç kulağa güçlendirerek iletmekle görevlidir. Bu işlev orta kulakta bulunan 3 kemikçik yardımı ile gerçekleştirilir. Kemikçikler titreşerek hem ses dalgalarını güçlendir hem de iç kulağa iletimi sağlar. Otoskleroz hastalığında iç kulakla temasta olan üzengi kemiğinin tabanında yeni kemik oluşumu gerçekleşir. Bu kemik oluşumu üzengi kemiğinin titreşmesini ve ses dalgalarının iç kulağa iletilmesini engeller. Bunun sonucunda “iletim tipi” işitme kaybına neden olur.
Nadir olarak, bu hastalığın yol açtığı yeni kemik oluşumu bazen de iç kulak duvarında yerleşir. Koklea denilen iç kulaktaki işitme sinirlerini doğrudan veya dolaylı etkileyerek ilave olarak, buradan kaynaklanan “sensörinöral” işitme kaybına yol açar.
Otoskleroz Nedeni Nedir?
Otoskleroz hastalığında kalıtımın rolü kesindir. Ailede otoskleroz varlığı, hastalığın oluşma ihtimalini artırır.
Otosklerozun oluşumunun tetiklenmesinde kızamık virüsu ve hormonlarda değişimlerin etkili olduğu düşünülmektedir.
Kızamık virüsunün otosklerozu tetikleyici etkisi tam kanıtlanmamıştır. Ancak kızamık virüsune ait partiküller otoskleroz odaklarında saptanmış olması etkisi olduğunu fikrini desteklemektedir..
Hormonların etkileri ise özellikle hamilelik sırasında çok belirginleşmekte ve bu süreçte otoskleroz hastalığı hızlı ilerleme göstermektedir.
Otoskleroz Ne Sıklıkta Görülür? Cinsiyet ve Yaş Dağılımı Nasıldır?
Otoskleroz toplumun % 1’inde görülür. Gelişimi ve işitme kaybının belirgin hale gelmesi çok uzun zamana ihtiyaç duyar. Genellikle işitme kaybı 20 dB civarına vardığında, hasta durumun farkına varır.
Tanı, sıklıkla şikayetin belirgin hale geldiği 20-40 yaş arasında konulur.
Kadınlarda erkeklere oranla 2 kat fazla görülen bu hastalığı özellikle hamilelik sırasında östrojen-progesteron hormonlarının miktar ve oran değişiklikleri hızlandırır.
Otosklerozun Belirtileri Nelerdir?
Hastaların çoğunda doktora başvurmayı gerektiren yakınma, tek veya iki taraflı işitme kaybıdır. Kayıp yavaş gelişir ve hasta başlarda sadece hafif sesleri (fısıltı gibi) işitemediğini fark eder. Hastaların bir kısmı gürültülü ortamlarda karşılıklı konuşmaları daha iyi işittiğini ifade eder. İşitme kaybı sıklıkla iletim tipidir. Hastalık ilerledikçe iç kulak tutulumu ile sinirsel işitme kaybı da eklenir ve mikst tip işitme kaybına dönebilir.
İkinci en sık yakınma da hastalıklı kulakta çınlamadır (tinnitus). Hastaların %25’inde baş dönmesi veya hafif dengesizlik yakınmaları olabilir. Baş dönmesi ve dengesizlik iç kulak tulumunda daha ön plandadır.
Otosklerozun Tanısı Nasıl Konur?
Hastanın yapılan muayenesinde kulak zarları normal görünümdedir.
Hastanın yapılan muayenesinde kulak zarları normal görünümdedir.
Tanıda işitme testleri önemlidir. İşitme testinde iletim veya mikst tip işitme kaybı tespit edilir.
Kulak kemikçiklerinin hareketinin tespiti için akustik refleks bakılır.Akustik refleks kulağa gelen yüksek seste iç kulağı korumak için üzengi kemiğinin iç kulağa doğru hareketini sınırlayan doğal bir refleks yapısıdır. Otoskleroz hastalığında yeni kemik oluşumundan dolayı özengi kemiği hareketi azaldığı için akustik refleks bozulur.
Ameliyat öncesinde yapılan tüm muayene ve testlerin otoskleroz tanısını desteklemesine rağmen, bu hastalarda kesin tanı ameliyat sırasında konur. Çok nadir de olsa otoskleroz ön tanısı ile ameliyata alınan bir kısım hastada ameliyat sırasında orta kulağa bakıldığında, işitme kaybına yol açan sorununun otoskleroz dışında başka bir kulak hastalığına bağlı olduğu ortaya çıkabilir.
Otosklerozun Tedavisi Nasıl Yapılır?
İşitme kaybı belirli bir düzeye ulaşmışsa, ameliyat etkili bir tedavi yöntemi halini alır. Otoskleroz hastalığı tedavisi için uygulanan ameliyata “stapedektomi-stapedotomi ” ameliyatları denir. Bu ameliyatta stapes kemikçiğini tabanına bir delik açılır ve kemikçiğin ön ve arka bacak adı verilen diğer kısımları çıkartılır. Genellikle teflondan yada titanyumdan yapılan bir protez kemikcik , çengel kısmı örs kemikciğinin uzun koluna, piston kısmı da çıkarılan özengi kemikciğinin tabanının yerinde açılan deliğe girecek şekilde yerleştirilir. Özel beceri isteyen bu ameliyat, gelişmiş ameliyat mikroskopları ve ameliyat setleri kullanılarak yapılır.
İşitme kaybı belirli bir düzeye ulaşmışsa, ameliyat etkili bir tedavi yöntemi halini alır. Otoskleroz hastalığı tedavisi için uygulanan ameliyata “stapedektomi-stapedotomi ” ameliyatları denir. Bu ameliyatta stapes kemikçiğini tabanına bir delik açılır ve kemikçiğin ön ve arka bacak adı verilen diğer kısımları çıkartılır. Genellikle teflondan yada titanyumdan yapılan bir protez kemikcik , çengel kısmı örs kemikciğinin uzun koluna, piston kısmı da çıkarılan özengi kemikciğinin tabanının yerinde açılan deliğe girecek şekilde yerleştirilir. Özel beceri isteyen bu ameliyat, gelişmiş ameliyat mikroskopları ve ameliyat setleri kullanılarak yapılır.
KAYNAK ; ENT TIP MERKEZİ
Ressam Sami Samioğlu
